Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2018

Αρωματοθεραπεία


Τα τελευταία χρόνια υπάρχει παγκόσμια ένα ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα λεγόμενα «αρωματικά φυτά» και τις πολλαπλές χρήσεις τους. Παρατηρείται μια αυξημένη άλλωστε ζήτηση σε φυσικά προϊόντα που είναι συνυφασμένη με το σύνθημα «επιστροφή στη φύση». Έτσι η «αρωματοθεραπεία», η μέθοδος δηλαδή αξιοποίησης των αιθερίων ελαίων για τη βελτίωση της υγείας και της ομορφιάς, βρίσκεται στην ακμή της. Εντούτοις είναι μια πανάρχαια μέθοδος, η ιστορία της οποίας χάνεται μέσα στα βάθη των αιώνων. Η αρμονία άλλωστε της υγείας και της ομορφιάς αποτελούσε ζητούμενο για τον άνθρωπο κάθε εποχής.

«Αρωματικά φυτά» είναι γενικά τα φυτά από τα οποία με διάφορες μεθόδους λαμβάνονται αρωματικές ουσίες: τα αιθέρια έλαια. Όλες οι παραμεσόγειες χώρες, είναι εξαιρετικά πλούσιες σε αυτοφυή αρωματικά φυτά, πολλά από τα οποία καλλιεργούνται και συστηματικά. 
Τα κυριότερα αρωματικά φυτά ανήκουν στις οικογένειες Labiatae (Χειλανθή), Umbelliferae (Σκιαδιοφόρα), Lauracae (Δαφνοειδή), Myrtacae (Μυρτώδη) και Compositae (Σύνθετα).

Τα «αιθέρια έλαια» είναι όπως δηλώνει το όνομα τους ελαιώδη, υγρά και πτητικά (δηλαδή εξατμίζονται γρήγορα). Απαντώνται σε διάφορα μέρη των φυτών (όπως άνθη, φύλλα, καρπό, βλαστούς, αδένες, αδενώδεις τρίχες, κορμό, ρίζες κλπ). Μπορεί κάποτε να βρίσκονται αιθέρια έλαια διαφορετικής σύστασης στο ίδιο ή άλλο μέρος του ιδίου φυτού. Σε κάθε ένα από τα αιθέρια έλαια, αξίζει να αναφερθεί ότι βρίσκονται μέχρι και 200 διαφορετικές χημικές ενώσεις!

Έτσι εξηγείται και η ποικιλία των ιδιοτήτων τους. Μπορούν να δρούν σαν καλλυντικά, αντισηπτικά, αντιμικροβιακά, τονωτικά, στυπτικά κλπ. Τα φυτά πρώτα συλλέγονται και ξηραίνονται. Μετά λαμβάνονται από αυτά τα αιθέρια έλαια, βασικά με τους εξής τρόπους:

Α) με απόσταξη (δηλαδή βρασμό των φυτικών τμημάτων σε νερό ή διαβίβαση υδρατμών μέσω ειδικών συσκευών στα φυτά).
Β) με έκθλιψη (δηλαδή σύνθλιψη του φλοιού με τρίψιμο μέσα σε κατάλληλο δοχείο, το οποίο φέρει αιχμηρές προεξοχές).
Γ) με εκχύλιση (με πτητικούς ή μη πτητικούς διαλύτες).


Η ιστορία της αρωματοθεραπείας αρχίζει με τις «πρωτόγονες φυλές», όπως μαρτυρούν και οι αποστακτήρες αλλά και τα μυροδοχεία και τα άλλα αρωματικής χρήσης σκεύη που έχουν έρθει στο φως με τις ανασκαφές. 
Οι Αιγύπτιοι όμως κατέγραψαν πρώτοι σε πάπυρους ότι χρησιμοποιούσαν τα έλαια για θεραπευτικούς σκοπούς και για βαλσάμωση διαφόρων ζώων αλλά και των ίδιων των Φαραώ. Εξ άλλου ο πολιτισμός τους είναι γνωστός για τους βοτανικούς κήπους στους οποίους καλλιεργούσαν κυρίως σπάνια φυτά προερχόμενα από την Ασία, τις Ινδίες και την Αραβία. Αλλά και οι αρχαίοι Κινέζοι ήταν αρκετά εξοικειωμένοι με τα μυστικά της αρωματοθεραπείας.

Οι γνώσεις αυτές πέρασαν στους Έλληνες και μετά στους Ρωμαίους. Στους Ελληνες κυρίως γιατρούς αποδίδεται η βελτίωση της αρωματοθεραπείας επιστημονικά, με κορυφαία την ίδρυση της περίφημης Ιατρικής Σχολής στην Κω από τον Ιπποκράτη, που θεωρείται και ο πατέρας της Ιατρικής. 
Στην αρχαία Ρώμη ο Γαληνός, προσωπικός γιατρός των Ρωμαίων αυτοκρατόρων, που θεωρείται και ο πατέρας της Φαρμακευτικής, ήταν φανατικός χρήστης της αρωματοθεραπείας. 
Αναφορές στην αρωματοθεραπεία συναντούμε και στη Βίβλο. Γύρω στον 8ο αιώνα μ.χ οι ’ραβες βελτίωσαν σημαντικά τις μεθόδους λήψης των αιθερίων ελαίων και έφτιαξαν καινούργια ελιξήρια και φάρμακα.

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές πάντα, στο Μεσαίωνα παρατηρήθηκε σε επιδημίες λοιμωδών νόσων π.χ χολέρας και πανώλης ότι δεν προσβάλλονταν από τα νοσήματα αυτά οι παραγωγοί αιθερίων ελαίων. Κατά την Αναγέννηση όμως, λόγω των συνθετικών φαρμάκων που άρχισαν να φτιάχνονται, η αρωματοθεραπεία ξεχάστηκε. Το 19ο δε αιώνα, με την ανάπτυξη της Χημείας, εκτοπίστηκε εντελώς.

Αυτό όμως, που βασικά παρακίνησε τους επιστήμονες να ξαναασχοληθούν συστηματικά πλέον σε δεκάδες πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα με την αρωματοθεραπεία, ήταν τα εντυπωσιακά της αποτελέσματα στην περίθαλψη τραυματιών κατά τους δυο Παγκοσμίους Πολέμους. Συγκεκριμένα ο Γάλλος χημικός Rene Gattefosse κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου γιάτρεψε πρώτα μέσα σε αιθέριο έλαιο λεβάντας τα δικά του εγκαύματα και μετά συνέχισε να θεραπεύει και άλλες σοβαρές περιπτώσεις εγκαυμάτων, κατασκευάζοντας παράλληλα ένα ευρύ φάσμα θεραπευτικών ελαίων, πολλά από τα οποία είναι γνωστά μέχρι και σήμερα.

Γύρω στο 1940 η Marguerite Maury πειραματίστηκε με τη λεγόμενη «ολιστική» χρήση των αιθέριων ελαίων, με μεθόδους δηλαδή που αφορούν την υγεία ολόκληρου του σώματος. Έδωσε έτσι θεραπείες σε διάφορα άτομα με διάφορες ψυχικές και σωματικές «ανισορροπίες». Οι έρευνες της αυτές έθεσαν μεταξύ άλλων τη βάση για το λεγόμενο «μασσάζ» της αρωματοθεραπείας και τις σύγχρονες θεραπείες ομορφιάς του δέρματος.

Ας σημειωθεί ότι οι χρήσεις των αρωματικών φυτών είναι ανάλογες με τα αιθέρια έλαια που περιέχουν. Τα έλαια αυτά χρησιμοποιούνται σήμερα σε ευρεία κλίμακα από πολλές βιομηχανίες (αρωμάτων, σαπουνιών, καλλυντικών, τσιγάρων, τροφίμων κλπ), αλλά ενίοτε και σαν αρτύματα ή καρυκεύματα φαγητών όπως π.χ η δάφνη, η ρίγανη, το δενδρολίβανο κλπ. Οι εφαρμογές των ελαίων αυτών στο χώρο των καλλυντικών φαίνονται σήμερα να είναι απεριόριστες. Περιέχουν μεταξύ άλλων θρεπτικές ουσίες, δραστικά οξέα και βιταμίνες, που θεωρούνται ιδανικά για μασάζ και που επιβραδύνουν τη διαδικασία της γήρανσης. Είναι γνωστή άλλωστε η χρήση λίγων σταγόνων αιθερίου ελαίου π.χ λεβάντας ή γερανίου στο μπάνιο για τόνωση και για ξεκούραση. Οι σταγόνες των αιθερίων ελαίων χρησιμοποιούνται και για αρωματισμό του χώρου και για καθαρισμό της ατμόσφαιρας.

Οι θεραπευτικές τους ιδιότητες ήταν, όπως είπα, γνωστές από τα αρχαία χρόνια. Αλλά και σήμερα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται, ιδίως στην Ευρώπη και την Αμερική, με πάμπολλους τρόπους: είτε για εξωτερική χρήση (αλοιφές, διαλύματα κλπ) με εντριβές, λουτρά και κομπρέσες, είτε για εσωτερική χρήση (σιρόπια, ροφήματα αφεψήματα, εγχύματα κλπ). Μερικά από αυτά παρουσιάζουν αντισηπτική δράση, μερικά δρουν σαν διεγερτικά της όρεξης, μερικά σαν καταπραϋντικά, άλλα σαν διουρητικά, εμμηναγωγά κλπ. Είναι σε γενικές γραμμές πολύ χρήσιμα στον άνθρωπο. Χρειάζεται όμως προσοχή: Τα αιθέρια έλαια για να έχουν καλά αποτελέσματα πρέπει να είναι άριστης ποιότητας, να προέρχονται από υγιή φυτά και κυρίως να μην είναι νοθευμένα.



Πως και γιατί τα αιθέρια έλαια επιδρούν στο σώμαΟι οδοί μέσω των οποίων τα αιθέρια έλαια επιδρούν στο σώμα και στο μεταβολισμό του ονομάζονται «ατραποί».
Σε πρώτη φάση τα αιθέρια έλαια διαπερνούν τους επιθηλιακούς ιστούς. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το δέρμα, τα ρινικά περάσματα, τα βρογχιόλια, οι πνεύμονες και η γαστρεντερική οδός.
Αφού απορροφηθούν από στο στρώμα της επιφάνειας, τα αιθέρια έλαια διεισδύουν γρήγορα μέσα στο τριχοειδές σύστημα της λέμφου και του αίματος και εισέρχονται έτσι στην γενική κυκλοφορία. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τους άλλους επιθηλιακούς ιστούς του σώματος, περιλαμβανομένων των αγγείων και των πνευμόνων. 
Τα αιθέρια έλαια που βρίσκονται στο λεμφικό κυκλοφορικό σύστημα μπορούν να μεταφερθούν απευθείας στο συκώτι ή να εισέλθουν στο ρεύμα του αίματος. Καθώς τα έλαια κυκλοφορούν μαζί με το αίμα, οι σωματικοί ιστοί και τα όργανα μπορεί να επιλέξουν να συλλέξουν οποιαδήποτε ποσότητα από τα έλαια αυτά που θα χρησιμοποιήσουν στις μεταβολικές τους διαδικασίες ή απλά να επωφεληθούν από τις διεγερτικές, καταπραϋντικές ή ευεργετικές ιδιότητες του ελαίου καθώς αυτό τα διαπερνά. 
Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τίποτε δεν μένει για μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα στο σώμα ( θυμηθείτε τα εκατοντάδες κιλά τροφίμων και ποτών που καταναλώνουμε κάθε μήνα). Τα αιθέρια έλαια, λόγω της πτητικής φύσης τους , συνήθως απομακρύνονται από το σώμα μέσα σε 48 ώρες.

Το τρίτο στάδιο των ατραπών έχει να κάνει με τη διαδικασία της αποβολής ή απέκκρισης. 
Μερικά από συστατικά των αιθέριων ελαίων «συλλαμβάνονται» στην επιφάνεια των πνευμόνων από όπου εξατμίζονται υπό τη μορφή ατμών. Η ευκαλυπτόλη (μια αλκοόλη του ελαίου του ευκάλυπτου ) μεταφέρεται στην επιφάνεια των πνευμόνων από το αίμα και κατά την έξοδό της ηρεμεί τις βλεννογόνους μεμβράνες. Άλλα συστατικά, όπως τα τερπένια του ελαίου του άρκευθου, φιλτράρονται μέσω των νεφρών, και κατά την έξοδο τους ασκούν διεγερτική δράση στον νεφρικό ιστό, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. 
Μερικά συστατικά των αιθέριων ελαίων εξάγονται από το ήπαρ, παραμένουν για λίγο στη χοληδόχο κύστη και καταλήγουν στη γαστρεντερική οδό, ενώ κατά τη διαδρομή τους ασκούν έντονη δράση επί των οργάνων αυτών. Το ροδέλαιο, του οποίου η επεξεργασία γίνεται στο ήπαρ, διεγείρει την παραγωγή χολής. Κάποια άλλα συστατικά έχουν την τάση να κινούνται προς το δέρμα, από όπου εξέρχονται μέσω των σμηγματογόνων αδένων και ενσωματώνονται με τον προστατευτικό όξινο μανδύα (επικάλυψη) της επιδερμίδας. Τα συστατικά της αχίλλεας κατά την έξοδο τους αυξάνουν την εφίδρωση. Τα αιθέρια έλαια που κινούνται μέσω των ατραπών προσθέτονται στο προστατευτικό στρώμα του κινούνται μέσω των ατραπών προσθέτονται στο προστατευτικό στρώμα του οργανισμού μας 
Η πιο σημαντική ατραπός, όσο αφορά την κύρια επίδραση της στο σώμα, συνδέεται με την αίσθηση της οσμής. Όταν μυρίζουμε αιθέρια έλαια, οι ατμοί τους διεγείρουν τις τριχοειδείς επεκτάσεις των οσφρητικών νεύρων. Το οσφρητικό νεύρο είναι το μόνο νεύρο του σώματος που συνδέεται απευθείας με το εξωτερικό περιβάλλον και φτάνει μέχρι τον εγκέφαλο. Όλες οι άλλες αισθήσεις μας (αφή, ακοή, όραση και γεύση) επιστρατεύουν αρκετά νεύρα και συναπτικές συνδέσεις προτού τα ερεθίσματα φτάνουν στον εγκέφαλο. Το οσφρητικό νεύρο διεγείρει το πιο βασικό μέρος του εγκεφάλου γνωστό ως στεφανιαίο σύστημα και είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην επεξεργασία και αντίδραση σε αισθήματα, επιθυμίες, ορέξεις και αναμνήσεις. Ακριβώς αυτή η άμεση σύνδεση εξηγεί για ποιο λόγο τα αιθέρια έλαια μπορούν να έχουν τόσο έντονη και άμεση επίδραση σε κάποια αθύτερη πλευρά της ύπαρξής μας.
Τα τελευταία χρόνια ανθεί ιδίως στην Αμερική η λεγόμενη «εναλλακτική» Ιατρική, η οποία χρησιμοποιεί μεταξύ άλλων και την αρωματοθεραπεία. Άλλες εναλλακτικές θεραπείες που χρησιμοποιούνται συχνά είναι η χαλάρωση, το μασάζ, ο βελονισμός, η ομοιοπαθητική, η ρεφλεξολογία, η οστεοπαθολογία, η χειροπρακτική κλπ. Οι ασθενείς καταφεύγουν σε αυτές είτε για θεραπείες άγχους, νευρικότητας, κατάθλιψης κλπ, αλλά και από χρόνιους πόνους ημικρανιών, αρθρίτιδας, πλάτης κλπ. Είναι σίγουρα ένα νέο πεδίο δράσης το οποίο αξίζει να ερευνηθεί και να τύχει περισσότερης προσοχής και ενδιαφέροντος. Ευτυχώς η «ορθόδοξη» Ιατρική άρχισε να στρέφεται προς αυτή την κατεύθυνση
Ας έχουμε όμως υπόψη ότι τα αιθέρια έλαια δεν είναι πανάκεια ούτε μπορούν να θεραπεύσουν όλες τις ασθένειες ούτε να αντικαταστήσουν ολοκληρωτικά τα συνθετικά φάρμακα. Γι' αυτό κατά τη γνώμη μου πρέπει να συνδυάζονται με τις άλλες μεθόδους θεραπείας. Έτσι θα υπάρχει μια αρμονία για καλύτερη, αμεσότερη και πιο δραστική αντιμετώπιση των παθήσεων.
Προσοχή
Αν καταφύγουμε στην αρωματοθεραπεία για να αντιμετωπίσουμε κάποιο πρόβλημα, καλό είναι να απευθυνθούμε σε ένα ειδικό αρωματοθεραπευτή και όχι να κάνουμε χρήση αιθέριων ελαίων από μόνοι μας. Κάποια έλαια είναι δυνατά και μπορεί να γίνουν επικίνδυνα αν κάνουμε εσωτερική χρήση. Επίσης, δεν θα πρέπει να εφαρμόζονται κοντά στα μάτια ή το στόμα, για αποφυγή ερεθισμών του δέρματος και των μεμβρανών.

Τα παιδιά κάτω από πέντε ετών, μπορεί να είναι πολύ ευαίσθητα στα έλαια γι΄αυτό, καλύτερα να αποφεύγεται η χρήση της αρωματοθεραπείας σε αυτές τις ηλικίες.

Επίσης, αν υποφέρετε από χρόνιες νόσους ή παθήσεις όπως: 
Παθήσεις των πνευμόνων, όπως άσθμα, αναπενυστικές αλλεργίες ή χρόνια πνευμονική νόσος. Τα έλαια μπορεί να προκαλ4σουν σπασμούς των αεραγωγών.
Δερματικές αλλεργίες. Ορισμένα έλαια μπορεί ενδεχομένως να προκαλέσουν δερματικό ερεθισμό,ιδιαίτερα στις μεμβράνες των ματιών, της μύτης και του στόματος.
Εγκυμοσύνη. Οι έγκυες δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν την αρωματοθεραπεία. Ορισμένα έλαια μπορεί ενδεχομένως να προκαλέσουν συσπάσεις της μήτρας.
συμβουλευτείτε πρώτα το γιατρό σας.


πηγη:valentine.gr/Θεοδώρα Χρ. Κυπριανού Βιολόγος/enallaktikidrasi.com/.iatronet.gr/ tsatrafili.gr/DR. LIGHT MILLER & DR. BRYAN MILLER














0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου